Depresja - porozmawiajmy o niej

fot. WHO

Depresja stanowi obecnie czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie - tak wynika z danych Według Światowej Organizacji Zdrowia.
Depresja dotyka około 10 % populacji.
Depresja to termin wieloznaczny. Potocznie używa się go w odniesieniu do złego samopoczucia, obniżonego nastroju, przygnębienia niezależnie od przyczyn tego stanu. W psychiatrii terminem depresja określa się szczególny rodzaj zaburzeń nastroju i emocji.

Objawy depresji mogą być inne u każdego i dlatego tak trudno ją rozpoznać. Jeśli samopoczucie jest złe, można mówić o smutku, jeżeli gorsze – o przygnębieniu, a jeśli jest bardzo źle – to prawdopodobnie depresja. Granica pomiędzy „normalnym” przygnębieniem a depresją jako stanem chorobowym nie jest ostra, jednak są pewne objawy, które pozwalają te dwa stany od siebie odróżnić. Depresja to nie tylko smutek i przygnębienie, ale też utrata zainteresowań i radości życia. Człowiek funkcjonuje w zwolnionym rytmie, ma zaburzenia koncentracji i obniżoną samoocenę. W sposób ponury i pesymistyczny patrzy na świat, przyszłość widzi wyłącznie w czarnych barwach. Dotykają go zaburzenia snu, który jest płytki i nie daje relaksacji.

Depresja - objawy

WHO publikuje kryteria diagnostyczne wszystkich chorób, w tym także i zaburzeń depresyjnych. Kryteria te mają charakter pomocniczy. Ostateczną diagnozę można postawić tylko w bezpośrednim kontakcie z lekarzem. WHO wyróżnia trzy podstawowe objawy depresji (trzy pierwsze z listy poniżej) oraz siedem dodatkowych:¹

  • obniżony nastrój, czyli depresja jako objaw
  • brak radości (anhedonia)
  • brak energii (anergia)
  • negatywna własna ocena
  • poczucie winy
  • myśli i zachowania samobójcze
  • niesprawność intelektualna
  • zaburzenie aktywności
  • zaburzenia snu
  • zaburzenia apetytu i masy ciała

Nie bez znaczenia jest także wygląd chorego: mimika: uboga, wyraz twarzy: smutny lub napięty, głos: monotonny (bez modulacji), tempo wypowiedzi: spowolnione, ruchy: spowolniałe, ociężałe, niepokój ruchowy (częsta zmiana pozycji ciała w czasie siedzenia, manipulowanie palcami rąk).

Depresji towarzyszą często uporczywe dolegliwości cielesne, jak na przykład bóle żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, podbrzusza lub pleców. U wielu chorujących, objawy te wysuwają się na pierwszy plan.

Depresja - przyczyny i czynniki ryzyka

Depresja może być uwarunkowana biologicznie (endogenna) i/lub psychologicznie (egzogenna).

Depresja endogenna wynika z zaburzeń biologicznych, np. w produkcji neuroprzekaźników takich, jak serotonina czy noradrenalina. Niezwykle ważne w depresji są czynniki genetyczne. Co prawda nie są odpowiedzialne za jej rozwój, ale predysponują do łatwiejszego popadania w nią. Ludzie, których członkowie rodzin leczyli się, z dużym prawdopodobieństwem również są zagrożeni wystąpieniem tej choroby.

Depresja egzogenna jest związana z wystąpieniem stresującego wydarzenia życiowego, np. śmierć małżonka, rozwód, choroba. Zaburzenia depresyjne występują bardzo często równocześnie z chorobami somatycznymi takimi, jak, m.in. nadciśnienie, cukrzyca i praktycznie wszystkie choroby neurologiczne. Depresje mogą być zarówno przyczyną, jak i skutkiem tych chorób (np. osoby z obniżonym nastrojem zaczynają być podatne na infekcje, gdyż zaburzony jest ich układ odpornościowy, a przewlekłe infekcje prowadzą do obniżonego nastroju). Depresja egzogenna może być również wynikiem działania stosowanych leków (depresja jatrogenna) albo narażania na substancje psychoaktywne.

Przyczyny depresji często są mieszane. Do mieszanego rodzaju można zaliczyć depresję poporodową, w których rolę odgrywają zarówno czynniki psychiczne, jak i zaburzenia hormonalne.

Leczenie depresji

Jak uchronić się przed depresją

Gdzie szukać pomocy?

  • Szukaj pomocy wśród bliskich - będzie ci potrzebne wsparcie;
  • Umów się na wizytę do lekarza psychiatry lub psychoterapeuty;
  • Jeśli na wizytę u specjalisty musisz długo czekać, skonsultuj się z lekarzem internistą;
  • W sytuacji myśli lub prób samobójczych zgłoś się do szpitala;
  • Być może w twoim mieście odbywają się grupy wsparcia albo terapeutyczne dla osób dotkniętych depresją. Poszukaj ośrodków zajmujących się tą tematyką lub poproś kogoś bliskiego, aby sprawdził dla ciebie takie informacje;
  • Jeśli ci to pomaga, przeczytaj poradniki mówiące o tym, jak wyjść z depresji, a dzięki temu będziesz wiedział na co zwrócić uwagę.

W przypadku depresji pomocne są następujące placówki:

  • Poradnie Zdrowia Psychicznego,
  • Ośrodki Interwencji Kryzysowej,
  • Poradnie Psychologiczno-Pedagogiczne (dla dzieci i młodzieży).

To są instytucje funkcjonujące w całej Polsce, udzielające bezpłatnych usług.

Fundacja ASPI wraz z Urzędem Marszałkowskim w Łodzi włącza się w tegoroczną kampanię Depresja - Porozmawiajmy o niej. W ramach niej proponujemy bezpłatne konsultacje psychologiczne dla dorosłych mieszkańców Województwa Łódzkiego.
Jeżeli masz wydłużający się zły nastrój, brak energii i radości życia, niską samoocenę, zaburzenia snu i aktywności lub po prostu czujesz, że wszystko nie idzie tak jak trzeba zgłoś się do nas.

fot. WHO

Zachęcamy do włączenia się w kampanię z okazji obchodów Światowego Dnia Zdrowia 2017, którego tematem przewodnim jest depresja. Warto skorzystać z materiałów dostępnych pod linkiem oraz na stronie WHO w Polsce.

Źródła informacji:

  • Święcicki Ł., Depresje — definicja, klasyfikacja, przyczyny, Psychiatria w Praktyce Ogólnolekarskiej 2002, tom 2, nr 3
  • Łoza B., Cała nasza depresja, www.forumprzeciwdepresji.pl
  • Źródła: charaktery.eu, deon.pl, portal.abczdrowie.pl
  • http://www.who.un.org.pl/aktualnosci.php?news=186&wid=12&wai=&year=&back=%2F
  • http://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/uklad-nerwowy/depresja-objawy-i-leczenie-test-czy-masz-depresje_35787.html



Projekt Depresja - Porozmawiajmy o niej jest finansowany ze środków Samorządu Województwa Łódzkiego